Temel Rehber · 6 dakikalık okuma

50/30/20 Kuralı Ailece Nasıl Uygulanır?

50/30/20 kuralı, dünyanın en yaygın bütçe yöntemlerinden biri. Harvard profesörü Elizabeth Warren tarafından popülerleştirilen kural basit bir mantığa dayanır: net gelirinizi üçe bölün.

Oran	Nereye	Örnek kalemler
%50	Zorunlu ihtiyaçlar	Kira, faturalar, market, ulaşım, okul
%30	İstekler	Dışarıda yemek, hobi, giyim, abonelik
%20	Birikim ve borç	Acil durum fonu, hedefler, kredi kapatma

Örnek: 60.000 TL net aile geliri

Kategori	Oran	Tutar
Zorunlu ihtiyaçlar	%50	30.000 TL
İstekler	%30	18.000 TL
Birikim	%20	12.000 TL

Türkiye'de bu oranlar tutuyor mu?

Çoğu ailede tutmuyor — ve bu normal. Büyük şehirlerde kira tek başına gelirin %40-50'sini alabiliyor. Gıda enflasyonu market payını şişiriyor. Bu durumda kuralı terk etmek yerine uyarlamak gerekir.

Önemli olan oran değil, disiplindir. Zorunlu giderleriniz %65 ise, 60/25/15 ile başlayın. Kritik olan, birikim payının sıfır olmaması ve her ay aynı disiplinle uygulanmasıdır.

Ailece uygularken 3 kritik nokta

1. Oranları birlikte belirleyin

Tek kişinin koyduğu oran, diğeri için "kısıtlama" gibi hissettirir. Birlikte belirlenen oran ise ortak bir karar olur — uyulma ihtimali kat kat yüksektir.

2. "İstekler" payını kişiye bölün

En çok tartışma çıkaran kalem burasıdır. %30'luk isteğe bağlı payı ikiye bölün: herkesin kendi payı, kimseye hesap vermeden harcayabileceği kısım olsun. Bu, bütçeyi sürdürülebilir kılan en pratik çözümdür.

3. Birikim payını otomatikleştirin

%20'yi ay sonunda hesaplamaya çalışmayın. Maaş girdiği gün ayrılsın.

Ne zaman esnetmeli?

Yüksek faizli borç varsa: Birikim payını geçici olarak borç kapatmaya kaydırın.
Acil durum fonu yoksa: Önce 3 aylık fon tamamlanana kadar isteklerden kısın.
Gelir arttığında: Önce tasarruf oranını koruyun, sonra yaşam standardını büyütün.