esfamOS BlogBaşabaş Noktası Nasıl Hesaplanır? Örnekli ve Anlaşılır Anlatım
"Ayda ne kadar satarsam masraflarımı çıkarırım?" sorusunun cevabı başabaş noktasıdır. Bu rakamı bilen işletme sahibi, hedef koymayı, fiyat belirlemeyi ve yeni bir gider kalemine karar vermeyi çok daha kolay yapar.
Önce iki gider türünü ayırın
| Gider türü | Tanım | Örnekler |
|---|---|---|
| Sabit gider | Satış olsa da olmasa da ödenir | Kira, maaş, SGK, muhasebe, internet |
| Değişken gider | Satış arttıkça artar | Mal alımı, hammadde, kargo, komisyon |
Örnek hesaplama
Bir kafenin aylık rakamları şöyle olsun:
- Sabit giderler: kira 25.000 TL, maaşlar 40.000 TL, diğer sabitler 10.000 TL. Toplam 75.000 TL.
- Değişken gider oranı: her 100 TL satışın 40 TL'si malzeme ve ambalaj. Yani %40.
Her 100 TL satıştan sabit giderleri karşılamaya 60 TL kalır. Buna katkı payı denir. Başabaş cirosu: 75.000 ÷ 0,60 = 125.000 TL. Kafe ayda 125.000 TL'nin üzerinde satarsa kâra geçer; altında kalırsa zarar eder.
Başabaş noktasını düşürmenin üç yolu
1. Sabit giderleri azaltmak. Kullanılmayan abonelikler, gereğinden büyük alan ya da verimsiz vardiyalar ilk bakılacak yerlerdir.
2. Değişken gider oranını düşürmek. Tedarikçiyle pazarlık, toplu alım ya da fireyi azaltmak katkı payını artırır.
3. Fiyatı güncellemek. Maliyetler artarken fiyat sabit kalırsa katkı payı erir ve başabaş noktası yükselir.
Başabaş noktasını otomatik görmek
esfamOS İşletme, giderlerinizi kategorilere göre ayırdığı için sabit ve değişken giderlerinizi hesaplayıp başabaş noktanızı Raporlar sayfasında ve PDF raporda gösterir. Aça'ya "başabaş noktamız ne" diye sorarak bu ay ne kadar uzakta olduğunuzu da öğrenebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Başabaş noktası her ay değişir mi?
Evet. Kira artışı, yeni personel ya da maliyet değişimi olduğunda yeniden hesaplanmalıdır.
Kâr hedefi koymak istersem?
Hedef kârı sabit giderlere ekleyip aynı formülü kullanın. Örnekte 30.000 TL kâr için (75.000 + 30.000) ÷ 0,60 = 175.000 TL satış gerekir.