Acil Durum Fonu Nasıl Oluşturulur? Ne Kadar Olmalı?
Acil durum fonu, kötü bir ayın kalıcı bir borca dönüşmesini engelleyen tampondur. Yatırım aracı değildir; işi getiri sağlamak değil, kredi kartına muhtaç bırakmamaktır.
Hedef, 3-6 aylık zorunlu giderinizdir. Tek gelirli ya da düzensiz gelirli hanelerde 6 ay, iki düzenli maaşlı hanelerde 3 ay makul bir başlangıçtır. Fon, anında erişilebilir ve yatırıma karışmamış ayrı bir hesapta durmalıdır.
Ne kadar olmalı?
Hesap, aylık gideriniz üzerinden yapılır; geliriniz üzerinden değil. Zorunlu giderleriniz (kira, faturalar, market, ulaşım, borç taksitleri) toplamı 30.000 TL ise 3 aylık fon 90.000 TL, 6 aylık fon 180.000 TL eder.
- 3 ay: İki düzenli maaş, iş güvencesi yüksek.
- 4-5 ay: Tek gelir, çocuklu hane.
- 6 ay ve üzeri: Serbest çalışan, düzensiz gelir, kendi işi olanlar.
Sıfırdan nasıl başlanır?
Büyük hedef ilk günden gözünüzü korkutmasın. Üç aşamalı ilerleyin:
- İlk basamak: Tek bir maaşın yarısı kadar küçük bir tampon. Çoğu beklenmedik masraf (araba, diş, cihaz) bu aralıktadır.
- İkinci basamak: Bir aylık gider.
- Üçüncü basamak: Hedeflediğiniz 3-6 ay.
Aylık ne kadar ayırmanız gerektiğini tasarruf hedefi hesaplayıcısıyla çıkarabilirsiniz.
Nerede tutmalı?
Üç şart: anında erişim, ana hesaptan ayrı olması ve değer kaybına karşı korunması. Vadesiz hesapta tutmak erişimi kolaylaştırır ama enflasyona karşı korumaz. Günlük faiz veren hesaplar ya da kısa vadeli araçlar bu iş için uygundur. Fonu kartın ekli olduğu günlük hesapta tutmak, en sık yapılan hatadır: para farkında olmadan erir.
Hangi durum "acil"dir?
Fon kullanılırken en zor kısım budur. Ölçüt basit: beklenmedik, zorunlu ve ertelenemez. İş kaybı, sağlık masrafı, evin ısınmasını sağlayan cihazın bozulması acildir. İndirimdeki televizyon, planlanmış tatil ve yıllık sigorta primi değildir; bunlar bütçede kendi satırlarını hak eder.
Fonu kullandıktan sonra
Fon kullanıldıysa doğru iş yapılmış demektir; suçluluk duyulacak bir şey yoktur. Kullanıldıktan sonra geri doldurma planını hemen kurun ve bunu bütçede ayrı bir satır olarak takip edin.